100

การเลี้ยงไส้เดือน

เริ่มเลี้ยงไส้เดือน ต้องรู้อะไรบ้าง

ขอกล่าวตามที่ผมเคยทดลองเลี้ยงมานะครับ ผมเริ่มเลี้ยงไส้เดือนครั้งแรก ปลายปี 2556 ซึ่งตอนนั้นการเลี้ยงไส้เดือนยังไม่นิยมมากขนาดนี้ จึงทำให้หาตัวไส้เดือนค่อนข้างยาก แต่ก็หาได้มา 1 กิโลกรัม ราคาตอนนั้นเกือบ 2,000 บาท ต่อ กิโลครั้งแรกเลี้ยงในกะละมัง ทำการเจาะรู แล้ววางซ้อนกัน 4 กะละมัง คืนแรกผ่านไปก็เริ่มเห็นมูล ตอนนั้นใช้ขี้วัว ขี้ควายแถวบ้าน ซึ่งมักจะมีดินปนเยอะ สังเกตุไส้เดือนกินและให้มูลแต่ตัวก็ไม่ค่อยโตเท่าไหร่นัก ต่อมาศึกษาเพิ่มเติม คือ ต้องใช้ขี้วัวนม ซึ่งใน พื้นที่ผมก็หายากไม่มีใครเลี้ยงหาเจอก็ราคาแพง พอหาได้เอามาลองเลี้ยงดู สักเกตุเห็นถึงความแตกต่างคือ ตัวไส้เดือนกินเร็ว และมีขนาดที่ใหญ่ขึ้น ผิดกับครั้งแรก ก็เลยใช้ ขี้วัวนมมาเป็นวัตถุดิบหลัก ในการผลิตมูลไส้เดือน พูดกันง่ายๆ ก็คือ เราให้ไส้เดือน ย่อยขี้วัวอีกทีนึง ซึ่งหลังจากผ่านกระบวนการกินแล้วถ่ายของไส้เดือน จะทำให้มีจุลินทรีย์เพิ่มขึ้นจากขี้วัวเดิมๆ มีธาตุอาหารที่ดีที่พืชผักต้องการนั่นเองหลังจากได้ขี้วัวนม ทุนก็ต้องไปลงที่การซื้อกะละมังอีก ทีนี้เลยคิดว่าทำยังไงเราไม่ต้องลงทุนเพิ่ม เลยมาจบที่เลี้ยงลงพื้นปูน โดยเอาขีัวัวนม กองพื้นแล้วปล่อยตัว ปรากฏว่าได้ผลไม่แตกต่างกันกับการเลี้ยงกะละมังข้อดีของการเลี้ยงในกะละมังคือ สามารถใช้พื้นที่ได้คุ้มค่าเพราะเราสามารถทำชั้นวางกะละมังและวางซ้อนกันได้หลายชั้น แต่นั่นหมายถึงว่าเราก็ต้องไปซื้อกะละมังเพิ่มตลอดถ้าตัวไส้เดือนเราขยายเยอะขึ้นข้อดีของการเลี้ยงพื้นปูนคือ ดูแลง่าย จะร่อนก็ตักใส่เครื่องร่อนได้ทันที ฉีดน้ำได้สะดวก แต่ข้อเสียคือเราใช้พื้นที่เยอะขึ้น เพราะไม่สามารถซ้อนกันได้เลือกเอาที่เราสะดวก และเหมาะสมกับพื้นที่ครับณ ปัจจุบัน ทางฟาร์มไม่ได้แช่ขี้วัว โดยใช้ขี้วัวแห้งเทลงพื้น แล้วใช้วิธีฉีดน้ำเพื่อให้ขี้วัวนิ่ม ซับน้ำให้เยอะที่สุด ประมาณ 2 วัน แล้วค่อยปล่อยตัวไส้เดือนลงไป คือ ช่วยประหยัดเวลาในการแช่ ประหยัดน้ำในการแช่ไปได้อีกส่วน แต่ก็ได้ผลดีเหมือนเดิมครับอาหารไส้เดือน หลักๆ คือมูลสัตว์กินพืชทั้งหลาย ใช้ได้หมด หรือ จะเป็นเศษผักจากครัวเรือน ที่ไม่มีรสชาติเปรี้ยว สามารถน้ำมาใส่ได้ ตัวไส้เดือนจะไม่กินของสดต้องรอให้เน่าเปื่อยก่อนไส้เดือนถึงจะขึ้นมาย่อยสลายเศษผัก ผลไม้ครับไส้เดือนกำจัดเศษอาหารไม่ได้ อย่าใส่ข้าวที่กินเหลือลงไปเด็ดขาด เพราะไส้เดือนไม่กินแล้วจะก่อให้เกิดหนอน ต่างๆ ตามมากลิ่นเหม็น

อ่านรายละเอียด → 100 ครั้ง

126

การเลี้ยงไส้เดือน

ไส้เดือนกินอะไร?

เศษพืชผัก/ผลไม้เปลือกผัก ผลไม้ (กล้วย, แตงโม, มะละกอ ฯลฯ)เศษผักจากครัวเรือน เช่น กะหล่ำปลี ผักกาด ข้าวโพดเศษพืชใบเขียว (แต่ต้องไม่เน่าเหม็น)มูลสัตว์ที่ย่อยสลายแล้วมูลวัวแห้งหมักไว้แล้ว → ยอดฮิตที่สุดมูลไก่, มูลหมู, มูลแพะ(ควรหมักก่อนใช้อย่างน้อย 15–30 วัน)ถ้ามีกลิ่นแอมโมเนียแรง → ไส้เดือนตายได้ใบไม้แห้งใบไม้ที่ผ่านการหมักหรือหมักร่วมกับมูลสัตว์เป็นแหล่งอาหารและช่วยเก็บความชื้นกากกาแฟ/เปลือกไข่บดกากกาแฟ มีไนโตรเจนสูง ไส้เดือนชอบเปลือกไข่บด ช่วยเสริมแคลเซียม

อ่านรายละเอียด → 126 ครั้ง

198

การเลี้ยงไส้เดือน

รู้จักสายพันธุ์ไส้เดือนที่นิยมเลี้ยง

1. สายพันธุ์แอฟริกันไนท์ครอว์เลอร์ African Night Crawler หรือที่เราเรียกกันว่า AFตัวใหญ่ ยาวได้ถึง 10-15 ซม.กินอาหารเก่ง และผลิตปุ๋ยได้ปริมาณมากปรับตัวเข้ากับสภาพอากาศร้อนชื้นได้ดีผลิตปุ๋ยที่มีคุณภาพดี เหมาะสำหรับการเกษตร2. พันธุ์ไทเกอร์ Tiger Worm– เป็นสายพันธุ์ที่นิยมมาก– ตัวเล็ก ขยายพันธุ์เร็ว– ชอบกินอินทรียวัตถุที่กำลังย่อยสลาย– ทนต่อสภาพแวดล้อมได้ดี3. พันธุ์ยูโรเปียนไนท์ครอว์เลอร์– เป็นสายพันธุ์ที่ผลิตปุ๋ยดีและเหมาะกับการเลี้ยงเป็นอาหารสัตว์– ตัวใหญ่กว่าไทเกอร์ แต่เล็กกว่า AF– โตช้ากว่าพันธุ์อื่นๆ4. พันธุ์ขี้ตาแร่ Pheretima– พบได้ทั่วไปในธรรมชาติของไทย– สามารถช่วยปรับปรุงดินได้ดี– ไม่เหมาะกับการเลี้ยงเพื่อผลิตปุ๋ยในปริมาณมาก

อ่านรายละเอียด → 198 ครั้ง

118

การเลี้ยงไส้เดือน

ประโยชน์ของไส้เดือน

1. ปรับปรุงคุณภาพดินไส้เดือนช่วยพรวนดิน ทำให้โครงสร้างดินโปร่ง อากาศถ่ายเทและน้ำซึมผ่านได้ดี พร้อมทั้งขับถ่ายมูลที่อุดมไปด้วยธาตุอาหารหลัก เช่น ไนโตรเจน ฟอสฟอรัส และโพแทสเซียม2. ผลิตปุ๋ยมูลไส้เดือน (Vermicompost)ปุ๋ยอินทรีย์แท้ 100% ปลอดภัยต่อสิ่งแวดล้อม ช่วยเร่งการเจริญเติบโตของระบบรากและลำต้น เพิ่มผลผลิต และลดการพึ่งพาสารเคมี3. ช่วยย่อยสลายอินทรียวัตถุและขยะอินทรีย์ไส้เดือนช่วยกำจัดเศษผัก ผลไม้ และใบไม้ ช่วยลดปริมาณขยะอินทรีย์ในครัวเรือนและฟาร์ม ส่งเสริมระบบหมุนเวียนธรรมชาติ4. เป็นแหล่งโปรตีนชั้นดีสำหรับอาหารสัตว์ตัวไส้เดือนมีโปรตีนและกรดอะมิโนสูง นิยมนำมาเป็นอาหารเสริมสำหรับปลา กบ นก ไก่ และสัตว์เลี้ยง5. รักษาสมดุลของระบบนิเวศเป็นห่วงโซ่อาหารสำคัญในธรรมชาติและช่วยสร้างจุลินทรีย์ที่มีประโยชน์ในดิน

อ่านรายละเอียด → 118 ครั้ง

196

การเลี้ยงไส้เดือน

วิธีเลี้ยงไส้เดือน

ขอกล่าวตามที่ผมเคยทดลองเลี้ยงมานะครับ ผมเริ่มเลี้ยงไส้เดือนครั้งแรก ปลายปี 2556 ซึ่งตอนนั้นการเลี้ยงไส้เดือนยังไม่นิยมมากขนาดนี้ จึงทำให้หาตัวไส้เดือนค่อนข้างยาก แต่ก็หาได้มา 1 กิโลกรัม ราคาตอนนั้นเกือบ 2,000 บาท ต่อ กิโลครั้งแรกเลี้ยงในกะละมัง ทำการเจาะรู แล้ววางซ้อนกัน 4 กะละมัง คืนแรกผ่านไปก็เริ่มเห็นมูล ตอนนั้นใช้ขี้วัว ขี้ควายแถวบ้าน ซึ่งมักจะมีดินปนเยอะ สังเกตุไส้เดือนกินและให้มูลแต่ตัวก็ไม่ค่อยโตเท่าไหร่นัก ต่อมาศึกษาเพิ่มเติม คือ ต้องใช้ขี้วัวนม ซึ่งใน พื้นที่ผมก็หายากไม่มีใครเลี้ยงหาเจอก็ราคาแพง พอหาได้เอามาลองเลี้ยงดู สักเกตุเห็นถึงความแตกต่างคือ ตัวไส้เดือนกินเร็ว และมีขนาดที่ใหญ่ขึ้น ผิดกับครั้งแรก ก็เลยใช้ ขี้วัวนมมาเป็นวัตถุดิบหลัก ในการผลิตมูลไส้เดือน พูดกันง่ายๆ ก็คือ เราให้ไส้เดือน ย่อยขี้วัวอีกทีนึง ซึ่งหลังจากผ่านกระบวนการกินแล้วถ่ายของไส้เดือน จะทำให้มีจุลินทรีย์เพิ่มขึ้นจากขี้วัวเดิมๆ มีธาตุอาหารที่ดีที่พืชผักต้องการนั่นเองหลังจากได้ขี้วัวนม ทุนก็ต้องไปลงที่การซื้อกะละมังอีก ทีนี้เลยคิดว่าทำยังไงเราไม่ต้องลงทุนเพิ่ม เลยมาจบที่เลี้ยงลงพื้นปูน โดยเอาขีัวัวนม กองพื้นแล้วปล่อยตัว ปรากฏว่าได้ผลไม่แตกต่างกันกับการเลี้ยงกะละมังข้อดีของการเลี้ยงในกะละมังคือ สามารถใช้พื้นที่ได้คุ้มค่าเพราะเราสามารถทำชั้นวางกะละมังและวางซ้อนกันได้หลายชั้น แต่นั่นหมายถึงว่าเราก็ต้องไปซื้อกะละมังเพิ่มตลอดถ้าตัวไส้เดือนเราขยายเยอะขึ้นข้อดีของการเลี้ยงพื้นปูนคือ ดูแลง่าย จะร่อนก็ตักใส่เครื่องร่อนได้ทันที ฉีดน้ำได้สะดวก แต่ข้อเสียคือเราใช้พื้นที่เยอะขึ้น เพราะไม่สามารถซ้อนกันได้เลือกเอาที่เราสะดวก และเหมาะสมกับพื้นที่ครับณ ปัจจุบัน ทางฟาร์มไม่ได้แช่ขี้วัว โดยใช้ขี้วัวแห้งเทลงพื้น แล้วใช้วิธีฉีดน้ำเพื่อให้ขี้วัวนิ่ม ซับน้ำให้เยอะที่สุด ประมาณ 2 วัน แล้วค่อยปล่อยตัวไส้เดือนลงไป คือ ช่วยประหยัดเวลาในการแช่ ประหยัดน้ำในการแช่ไปได้อีกส่วน แต่ก็ได้ผลดีเหมือนเดิมครับอาหารไส้เดือน หลักๆ คือมูลสัตว์กินพืชทั้งหลาย ใช้ได้หมด หรือ จะเป็นเศษผักจากครัวเรือน ที่ไม่มีรสชาติเปรี้ยว สามารถน้ำมาใส่ได้ ตัวไส้เดือนจะไม่กินของสดต้องรอให้เน่าเปื่อยก่อนไส้เดือนถึงจะขึ้นมาย่อยสลายเศษผัก ผลไม้ครับไส้เดือนกำจัดเศษอาหารไม่ได้ อย่าใส่ข้าวที่กินเหลือลงไปเด็ดขาด เพราะไส้เดือนไม่กินแล้วจะก่อให้เกิดหนอน ต่างๆ ตามมากลิ่นเหม็น

อ่านรายละเอียด → 196 ครั้ง

175

การเลี้ยงไส้เดือน

ศัตรูไส้เดือน

1. พลานาเรียบก ตัวนี้อันตรายที่สุด เพราะมันล่าไส้เดือนเป็นอาหาร หากพบเห็นในบ่อเลี้ยงควรรีบเก็บออกและทำลายทันที 2. หนอนหัวฆ้อน ลักษณะคล้ายไส้เดือนแต่มีหัวแบนเป็นรูปค้อน สีเหลืองน้ำตาลมีเส้นดำพาดกลางลำตัว กินไส้เดือนเป็นอาหาร หากเจอในบริเวณฟาร์มควรกำจัดทิ้ง 3. มด และ ปลวก มดจะเข้ามารบกวนและกัดตัวไส้เดือน โดยเฉพาะเมื่อที่เลี้ยงแห้งเกินไป ป้องกันโดยการหล่อน้ำที่ขาตั้งโรงเรือน 4. กิ้งก่า, นก, และ หนู สัตว์กินแมลงเหล่านี้จะเข้ามาคุ้ยหาตัวไส้เดือน ควรใช้ตาข่ายหรือสแลนปิดคลุมภาชนะเลี้ยงให้มิดชิด

อ่านรายละเอียด → 175 ครั้ง

140

การเลี้ยงไส้เดือน

วงจรชีวิตของไส้เดือน

วงจรชีวิตของไส้เดือนการผสมพันธุ์ของไส้เดือนดินไส้เดือนดินโดยปกติจะผสมพันธุ์กันในช่วงกลางคืนโดย ไส้เดือนดิน สองตัวมาจับคู่กันโดยใช้ด้านท้องแนบกันและสลับหัวสลับหางกัน ช่องสืบพันธุ์เพศผู้ของตัวหนึ่งจะแนบกับ ช่องสเปิร์มมาทีกาของอีกตัวหนึ่ง โดยมีปุ่มสืบพันธุ์กับเมือกบริเวณไคลเทลลัมยึดซึ่งกันและกันเอาไว้ สเปิร์มจากช่องสืบพันธุ์เพศผู้ของตัวหนึ่งจะส่งเข้าไปเก็บในถุงสเปิร์ม การจับคู่จะใช้เวลาประมาณ 1 ชั่วโมง จึงแยกออกจากกันเมื่อไส้เดือนดินแยกจากกัน ประมาณ 2-3 วัน จะมีการเปลี่ยนแปลงบริเวณไคลเทลลัม เพื่อสร้างถุงไข่ ( Cocoon ) ต่อมเมือกจะสร้างเมือกคลุมบริเวณไคลเทลลัมและต่อมสร้างโคคูน ( Cocoon secreting gland ) จะสร้างเปลือกของโคคูน ซึ่งเป็นสารคล้ายไคติน สารนี้จะแข็งตัวเมื่อถูกอากาศกลายเป็นแผ่นเหนียวๆ ต่อมาต่อมสร้างไข่ขาว ( Albumin secreting gland) จะ ขับสารอัลบูมินออกมาอยู่ในเปลือกของโคคูนซึ่งมีช่องสืบพันธุ์เพศเมียอยู่ที่ไคลเทลลัม จะปล่อยไข่เข้าไปอยู่ในโคคูน หลังจากนั้น โคคูนจะแยกตัวออกจากผนังตัวของไส้เดือนดินคล้ายกับเป็นปลอกหลวมๆ เมื่อไส้เดือนหดตัวและเคลื่อนถอยหลัง โคคูนจะเคลื่อนไปข้างหน้า เมื่อเคลื่อนผ่านช่องเปิดของถุงเก็บสเปิร์ม ก็จะรับสเปิร์มเข้าไปในโคคูน และมีการปฏิสนธืภายในโคคูน เมื่อโคคูนหลุดออกจากตัวไส้เดือนดินปลายสองด้านของโคคูนก็จะหดตัวปิดสนิท เป็นถุงรูปไข่มีสีเหลืองอ่อนๆ ยาวประมาณ 2-2.4 มิลลิเมตร กว้างประมาณ1.2-2 มิลลิเมตร ถุงไข่แต่ละถุงจะใช้เวลา 8-10 สัปดาห์จึงฟักออกมา โดยทั่วไปจะมีไข่ 1-3 ฟอง ขึ้นอยู่กับแต่ละสายพันธุ์ ไส้เดือนบางชนิดอาจมีไข่มากถึง 60 ฟอง ตัวอ่อนของ ไส้เดือนดินที่อยู่ในไข่ก็จะเจริญและพัฒนาร่างกายในส่วนต่างๆ โดยใช้สารอาหารที่อยู่ภายในถุงไข่ ระหว่างที่ตัวอ่อนเจริญเติบโตและพัฒนาอยู่ในถุงไข่นั้น ผนังของถุงไข่ก็จะเปลี่ยนสีไปด้วย โดยถุงไข่ที่ออกจากตัวใหม่ๆ จะมีสีจางๆ และเมื่อเวลาผ่านไปสีของถุงไข่ก็จะมีสีที่เข้มขึ้นตามลำดับ และจะฟักเป็นตัวในเวลาต่อมา

อ่านรายละเอียด → 140 ครั้ง

105

การเลี้ยงไส้เดือน

ธาตุอาหารในมูลไส้เดือน

ธาตุอาหารในมูลไส้เดือน ก่อนที่จะพูดถึงปริมาณสารอาหารในมูลไส้เดือน เรามาทำความเข้าใจกับธาตุอาหารแต่ละตัวว่ามีความสำคัญต่อการเจริญเติบโตของพืชได้อย่างไรบ้าง และถ้าพืชขาดธาตุอาหารแต่ละชนิด พืชจะมีอาการอย่างไร และจะมีผลต่อการเจริญเติบโตอย่างไร (ข้อมูลต่อไปนี้มาจากสิ่งพิมพ์เผยแพร่ของ Virginia Tech เกี่ยวกับพืชไฮโดรโปนิค)ไนโตรเจน (Nitrogen)– พืชทั้งต้นจะมีสีเขียวอ่อน ใต้ใบจะมีสีเหลือง ต้นพืชจะหยุดการเจริญเติบโตฟอสฟอรัส(Phosphorous)– พืชทั้งต้นจะมีสีเขียวแกมน้ำเงิน ส่วนใหญ่จะพัฒนาไปเป็นสีแดงหรือสีม่วง ใต้ใบอาจจะเป็นสีเหลือง และจะแห้งเป็นสีเขียวแกมน้ำตาลแล้วเป็นสีดำ ต้นพืชจะหยุดการเจริญเติบโตโปแตสเซียม(Potassium)– ใบไม้จะมีลักษณะบางเหมือนกระดาษ ตามบริเวณขอบใบจะแห้งตาย ต้นพืชจะหยุดการเจริญเติบโตแมกนีเซียม(Magnesium)– ใต้ใบจะเปลี่ยนไปเป็นสีเหลือง บริเวณยอดและขอบใบ และระหว่างเส้นใบไม้ ใต้ใบจะร่วงโรยแคลเซียม(Calcium)- ก้านดอกและใบอ่อนจะตายสังกะสี(Zinc)– เยื่อใบไม้ระหว่างเส้นใบจะมีสีอ่อนกว่า แล้วเปลี่ยนเป็นสีเหลือง มีลักษณะบางเหมือนแผ่นกระดาษเหล็ก(Iron)– เยื่อใบไม้จะเปลี่ยนเป็นสีเหลืองในขณะที่ก้านใบไม้ยังเป็นสีเขียวอยู่ทองแดง(Copper)– ขอบใบจะมีสีเขียวเข้มหรือสีน้ำเงิน ขอบใบงอขึ้น ใบอ่อนจะเหี่ยวเฉาอย่างถาวรกำมะถัน(Sulfur)– ใบอ่อนเปลี่ยนเป็นสีเขียวซีด ในขณะที่ใบแก่ยังเขียวอยู่ พืชจะหยุดการเติบโตและต้นสูงชะลูดแมงกานีส(Manganese)– พืชหยุดการเจริญเติบโต ใต้ใบจะมีลายสลับสีเหลืองและสีเขียวโมลิบดินั่ม(Molybdenum)– ใบไม้จะหยุดเจริญเติบโต จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวซีด และไม่สมประกอบโบรอน(Boron)– ใบอ่อนจะแห้งเกรียมที่ยอดใบและขอบใบโมลิบดินั่ม(Molybdenum)– ใบไม้จะหยุดเจริญเติบโต จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวซีด และไม่สมประกอบโบรอน(Boron)– ใบอ่อนจะแห้งเกรียมที่ยอดใบและขอบใบทีนี้เราสามารถเดาได้แล้วว่าทำไมมูลไส้เดือนจึงดีอย่างยิ่งสำหรับใช้ในการเพาะปลูกพืช คำตอบก็คือ ในมูลไส้เดือนมีธาตุอาหารต่างๆตามที่กล่าวมาแล้วข้างต้นครบทุกตัว โดยจะมีมากบ้างน้อยบ้างไม่เท่ากัน และพืชเองก็ต้องการธาตุอาหารเหล่านี้ในปริมาณที่ไม่เท่ากันเช่นกัน ยกตัวอย่างธาตุโมลิบดินั่ม ซึ่งมีหน้าที่ในการเปลี่ยนสารประกอบไนเตรตให้เป็นกรดแอมมิโน (องค์ประกอบของโปรตีนพืช) ซึ่งพืชต้องการโมลิบดินั่มมากกว่าหนึ่งครั้ง แต่ถ้าให้มากเกินไปก็จะเป็นพิษต่อพืชเนื่องจากสารอาหารในมูลไส้เดือนจะขึ้นอยู่กับวิธีการเลี้ยงและการให้อาหารแก่ตัวไส้เดือน มูลไส้เดือนจากวิธีการเลี้ยงที่แตกต่างกันก็จะให้ธาตุอาหารที่แตกต่างกัน เพื่อเป็นข้อมูลคร่าวๆ ในมูลไส้เดือนจะประกอบด้วยสารอาหารและแร่ธาตุในสัดส่วนดังต่อไปนี้– อินทรีย์คาร์บอน 20.43-30.31%-ไนโตรเจน 1.80-2.05%– ฟอสฟอรัส 1.32-1.93%– โปแตสเซียม 1.28-1.50%– คาร์บอนต่อไนโตรเจน 14-15:1 %– แคลเซียม 3.0-4.5%– แมกนีเซียม 0.4-0.7%– โซเดียม 0.02-0.30%– กำมะถัน ตรวจพบจนถึง 0.40%– เหล็ก 0.3-0.7%– สังกะสี 0.028-0.036%– แมงกานีส ตรวจพบจนถึง 0.40%– ทองแดง 0.0027-0.0123%– โบรอน 0.0034-0.0075%– อลูมีเนียม ตรวจพบจนถึง 0.071%– โคบอล และ โมลิบดินั่มจากตัวเลขปริมาณธาตุอาหารในมูลไส้เดือนข้างต้น ถ้าเปรียบเทียบกับที่มีอยู่ในดินเพาะปลูกทั่วไป จะพบว่า มีเหล็กเพียงตัวเดียวที่ในมูลไส้เดือนจะมีน้อยกว่าในดินเพาะปลูกทั่วไป ส่วนอลูมีเนียมและแมกนีเซียม จะมีในปริมาณที่ใกล้เคียงกัน นอกนั้น ธาตุอาหารตัวอื่นๆในมูลไส้เดือนจะมีมากกว่าในดินเพาะปลูกทั่วไปมาก เช่น ไนเตรต ในมูลไส้เดือนจะมีมากกว่าดินเพาะปลูกทั่วไปถึง 9 เท่า การที่มีสารประกอบเกลือแร่ค่อนข้างมากในมูลไส้เดือนจึงทำให้มูลไส้เดือนมีค่าตัวนำไฟฟ้า สูงกว่าดินเพาะปลูกทั่วไป ถึงแม้ว่ามูลไส้เดือนจะไม่ทำให้ต้นพืชไหม้เหมือนปุ๋ยเคมี แต่ถ้าใช้มากๆในคราวเดียวก็จะทำให้พืชหยุดการเจริญเติบโตได้เช่นกันจากการศึกษาอัตราส่วนที่เหมาะสมของมูลไส้เดือนกับดินเพาะปลูก นักวิจัยได้ทดลองปลูกพืชด้วยสัดส่วนของมูลไส้เดือนกับดินเพาะปลูกในอัตราส่วนที่ต่างๆกัน แล้วพบว่าอัตราส่วนของมูลไส้เดือนต่อดินที่ทำให้ต้นพืชเจริญเติบโตดีที่สุดคือ ใช้มูลไส้เดือน 25% ผสมกับดิน 75% แต่ถึงอย่างไร แค่เติมมูลไส้เดือนลงไปในดินเพียง 10% ก็จะทำให้ต้นพืชเจริญเติบโตดีกว่าดินที่ไม่เติมอย่างเห็นได้ชัด แต่ถ้าเติมมูลไส้เดือนมากถึง 40% จะส่งผลต่อการเจริญเติบโตของต้นพืช และจะดูแย่กว่าดินที่ไม่เติมมูลไส้เดือนเสียอีกที่มาของข้อมูล : จากบทความเรื่อง Chemical side of worm casting ของเว็บไซต์ www.worldofworms.com

อ่านรายละเอียด → 105 ครั้ง

101

การเลี้ยงไส้เดือน

ไส้เดือนไทเกอร์

ไส้เดือน ไทเกอร์ (The Tiger worm, Manure worm, Compost worm)เป็นไส้เดือนดินสีแดงที่มีลำตัวกลม ขนาดเล็ก ลำตัวมีสีแดงสด เห็นปล้องแต่ละปล้องแบ่งอย่างชัดเจน สามารถแพร่ขยายพันธุ์ได้รวมเร็วและมีกลิ่นตัวที่รุนแรง มีลักษณะโดยทั่วไปดังนี้– ลำตัวมีขนาด 35-130 x 3-5 มิลลิเมตร– ลำตัวมีสีแดง ร่างระหว่างปล้องและบริเวณปลายหางมีสีเหลือง– มีอายุยืนยาว 4-5 ปี แต่มักจะอยู่ได้ 1-2 ปี เมื่อเลี้ยงในบ่อ– สืบพันธุ์โดยอาศัยเพศ– สร้างถุงไข่โดยเฉลี่ยประมาณ 150-198 ถุง/ตัว/ปี– สร้างไข่ได้ประมาณ 900 ฟอง/ตัว/ปี– ใช้เวลาในการฟักเป็นตัวประมาณ 32-40 วัน (ขึ้นอยู่กับฤดูกาล) โดยเฉลี่ยฟัก 3 ตัว/ถุงไข่– ใช้เวลาในการเติบโดเต็มวัย 3-6 เดือน (ขึ้นอยู่กับฤดูกาล)– อาศัยอยู่บริเวณผิวดิน กินเศษซากอินทรียวัตถุที่เน่าสลายและมีอนุภาคขนาดเล็กประเทศในแถบยุโรป อเมริกา และออสเตรเลีย นิยมนำไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้ หรือ สายพันธุ์ที่ใกล้เคียงกันคือ สายพันธุ์ Eisenai Andrei (ไม่ขอกล่าวในที่นี้) มาใช้ในการกำจัดขยะอินทรีย์และกระบวนการผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดิน เป็นพันธุ์การค้าที่ได้รับความนิยมทั่วโลก มีหลายเหตุผลที่ทำให้ผู้ผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินเลือกใช้สายพันธุ์นี้ คือ ไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้มีอยู่ทั่วไปในบริเวณที่มีขยะอินทรีย์ โดยพวกมันจะขยายพันธุ์และเจริญเติบโตอยู่ในกองขยะอินทรีย์เหล่านั้น เป็นพันธุ์ที่มีความทนทานต่อช่วงอุณหภูมิกว้าง และสามารถดำรงชีวิตอยู่ในขยะอินทรีย์ที่มีความชื้นได้หลายระดับ โดยรวมแล้วเป็นไส้เดือนดินสายพันธุ์ที่มีความทนทานต่อสภาพแวดล้อมที่ไม่เหมาะสมได้ดีมาก ทำให้เลี้ยงง่าย

อ่านรายละเอียด → 101 ครั้ง

107

การเลี้ยงไส้เดือน

ไส้เดือน AF

ไส้เดือนสายพันธุ์ AF (African Night Crawler )ไส้เดือน AF เป็นที่นิยมสำหรับ การเลี้ยงไส้เดือนเพื่อผลิตปุ๋ย เนื่องจากนิสัยการที่ตัวไส้เดือนกินเก่ง และให้มูลไส้เดือนค่อนข้างดี อีกทั้งยังขยายพันธุ์เร็วและตัวค่อนข้างใหญ่ การคัดแยกจึงทำได้ง่ายกว่าสายพันธุ์อื่นลักษณะโดยทั่วไป– ลำตัวมีขนาด 130-250 x 5-8 มิลลิเมตร– ลำตัวมีสีน้ำตาลแดงปนเทา– สืบพันธุ์โดยอาศัยเพศ– จับคู่ผสมพันธุ์ใต้ดิน– สร้างถุงไข่ได้โดยเฉลี่ยประมาณ 162-188 ถุง/ตัว/ปี– ใช้เวลาในการฟักเป็นตัวประมาณ 13-27 วัน โดยเฉลี่ยฟัก 2 ตัว/ถุงไข่– ใช้เวลาในการเติบโตเต็มวัย 6-10 เดือน– อาศัยอยู่บริเวณผิวดิน กินเศษซากอินทรียวัตถุที่เน่าสลายเป็นอาหาร– มีอายุยืนยาว 4-5 ปีไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้เป็นไส้เดือนดินสีแดงที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ เจริญเติบโตและแพร่พันธุ์ได้รวดเร็วมาก โดยทั่วไปรู้จักกันในชื่อของ แอฟริกัน ไนท์ ครอเลอร์ (African night crawler) สามารถเคลื่อนที่ได้รวดเร็ว มีการเลี้ยงไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้กันอย่างกว้างขวาง ไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้นอกจากนำมาใช้ในกระบวนการผลิตปุ๋ยหมักมูลไส้เดือนดินแล้วยังมีความเหมาะสมมากในการนำมาผลิตเป็นโปรตีนเสริมสำหรับใช้เลี้ยงสัตว์ เนื่องจากมีขนาดใหญ่และมีอัตราการแพร่พันธุ์ได้สูงมาก แต่มีข้อเสียตรงที่ไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้ทนทานต่อช่วงอุณหภูมิที่ไม่เหมาะสมได้ต่ำ เลี้ยงยาก และเก็บเกี่ยวผลผลิตได้ยากด้วย เนื่องจากไส้เดือนดินสายพันธุ์นี้มีถิ่นกำเนิดในเขตร้อน ซึ่งจะชอบอุณหภูมิที่ค่อนข้างสูง โดยจะเจริญเติบโตได้ไม่ดีในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียส และจะตายในอุณหภูมิที่ต่ำกว่า 10 องศาเซลเซียส การเลี้ยงไส้เดือนสายพันธุ์นี้ในประเทศเขตหนาวจะถูกจำกัดการเลี้ยงเฉพาะภายในโรงเรือนที่มีการควบคุมอุณหภูมิในช่วงฤดูหนาวเท่านั้นถึงจะเลี้ยงได้ดี สำหรับการเลี้ยงภายนอกโรงเรือน จะเหมาะสมเฉพาะกับพื้นที่เขตร้อน หรือ กึ่งร้อนเท่านั้น สำหรับในด้านการนำมาใช้จัดการขยะพบว่า ไส้เดือนสายพันธุ์นี้มีความสามารถในการย่อยสลายขยะในปริมาณมากได้อย่างรวดเร็ว

อ่านรายละเอียด → 107 ครั้ง