ไก่ไข่โลมันน์บราวน์ (Lohmann Brown)

Lohmann Brown เป็นไก่ไข่ลูกผสมเชิงการค้าที่มีชื่อเสียงด้านการให้ไข่ดก ไข่เปลือกสีน้ำตาล และใช้อาหารได้อย่างมีประสิทธิภาพ เหมาะสำหรับฟาร์มเชิงพาณิชย์และการเลี้ยงแบบปล่อยหลังบ้าน

ไก่ชนิดนี้เป็น สายลูกผสม ไม่ใช่ไก่พันธุ์แท้ หากนำมาผสมกันเอง ลูกที่ได้จะมีลักษณะและผลผลิตไม่สม่ำเสมอเหมือนไก่รุ่นการค้า

ประวัติความเป็นมา

Lohmann Brown ได้รับการพัฒนาโดยบริษัท Lohmann Tierzucht ในประเทศเยอรมนี จากการคัดเลือกและผสมสายพ่อแม่พันธุ์ที่มีประสิทธิภาพในการให้ไข่สูง

เป้าหมายของการปรับปรุงสายพันธุ์คือ:

1. เริ่มให้ไข่เร็ว
2. ให้ไข่จำนวนมากและต่อเนื่อง
3. ให้ไข่เปลือกสีน้ำตาลแข็งแรง
4. มีอัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นไข่ที่ดี
5. มีอัตรารอดสูง
6. ปรับตัวเข้ากับระบบการเลี้ยงหลายรูปแบบ

Lohmann Brown มีหลายสายการค้า เช่น Lohmann Brown-Classic และสายที่คัดเลือกให้เหมาะกับระบบเลี้ยงหรือขนาดไข่แตกต่างกัน ดังนั้นตัวเลขผลผลิตและน้ำหนักอาจต่างกันเล็กน้อยตามสายที่ซื้อมา

ลักษณะทั่วไป

ลักษณะภายนอก

1. แม่ไก่มีขนสีน้ำตาลแดงหรือน้ำตาลทอง
2. ปลายปีกและหางอาจมีขนสีขาวแซม
3. พ่อไก่หรือเพศผู้มักมีสีอ่อนกว่าแม่ไก่
4. หงอนจักร ติ่งหู และเหนียงมีสีแดง
5. แข้งไม่มีขน มักมีสีเหลือง
6. ลำตัวขนาดกลาง รูปร่างกระชับ
7. แม่ไก่โตเต็มวัยมักหนักประมาณ 1.8–2.1 กิโลกรัม
8. ให้ไข่เปลือกสีน้ำตาล ขนาดกลางถึงใหญ่

ลูกไก่บางสายสามารถแยกเพศจากสีขนได้ตั้งแต่อายุหนึ่งวัน โดยลูกไก่เพศเมียมีสีน้ำตาล ส่วนเพศผู้มีสีอ่อนหรือขาวกว่า

นิสัย

โดยทั่วไปมีนิสัยค่อนข้างสงบ ตื่นตัว และคุ้นกับผู้เลี้ยงได้ง่าย สามารถหาอาหารตามธรรมชาติได้ดี แต่หากเลี้ยงหนาแน่นหรือได้รับสารอาหารไม่สมดุล อาจเกิดพฤติกรรมจิกขนและจิกกันได้

แม่ไก่มักไม่มีนิสัยฟักไข่เด่นชัด เพราะถูกคัดเลือกเพื่อการผลิตไข่เป็นหลัก

การให้ผลผลิต

แม่ไก่มักเริ่มให้ไข่เมื่ออายุประมาณ 18–20 สัปดาห์ และจะค่อย ๆ เพิ่มผลผลิตจนถึงช่วงสูงสุด หากได้รับอาหาร แสง น้ำ และการดูแลที่เหมาะสม สามารถให้ไข่ได้มากกว่า 300 ฟองต่อปีในช่วงการผลิตที่ดี

ผลผลิตจริงขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ได้แก่:

1. สายการค้า
2. น้ำหนักเมื่อเริ่มให้ไข่
3. คุณภาพอาหาร
4. ระยะเวลาและความสม่ำเสมอของแสง
5. อุณหภูมิ
6. สุขภาพของฝูง
7. ระบบการเลี้ยง

วิธีการเลี้ยง

1. การเลี้ยงลูกไก่

ก่อนรับลูกไก่ควรทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรงเรือน เตรียมเครื่องกก อาหาร และน้ำให้พร้อม พื้นต้องแห้งและไม่มีลมโกรก

ช่วงสัปดาห์แรก บริเวณระดับตัวลูกไก่ควรมีอุณหภูมิประมาณ 32–35 องศาเซลเซียส แล้วค่อย ๆ ลดลงสัปดาห์ละประมาณ 2–3 องศา โดยพิจารณาร่วมกับพฤติกรรมลูกไก่:

1. เบียดกันใต้เครื่องกก แสดงว่าหนาวเกินไป
2. อยู่ห่างเครื่องกกและอ้าปากหายใจ แสดงว่าร้อนเกินไป
3. กระจายตัวสม่ำเสมอ แสดงว่าอุณหภูมิเหมาะสม

ต้องตรวจให้ลูกไก่ทุกตัวเข้าถึงน้ำและอาหารได้ทันทีหลังนำเข้าโรงเรือน

2. โรงเรือน

โรงเรือนควรโปร่ง ระบายอากาศได้ดี และป้องกันแดด ฝน ลมแรง รวมถึงสัตว์นักล่าได้ พื้นและวัสดุรองพื้นต้องแห้ง เพราะความชื้นสูงทำให้เกิดกลิ่นแอมโมเนีย โรคทางเดินหายใจ และปัญหาฝ่าเท้า

สำหรับระบบไม่ใช้กรงควรจัดให้มี:

1. คอนนอนที่แข็งแรง
2. รังไข่ประมาณ 1 รังต่อแม่ไก่ 4–5 ตัว
3. พื้นที่คุ้ยเขี่ยและอาบฝุ่น
4. จุดให้อาหารและน้ำอย่างเพียงพอ
5. ร่มเงาสำหรับระบบปล่อย
6. รั้วป้องกันสุนัข งู และสัตว์นักล่า

ไม่ควรเลี้ยงหนาแน่นเกินไป เพราะทำให้ไก่แข่งขันกันกินอาหาร เกิดความเครียด จิกกัน และให้ไข่ลดลง

3. อาหารตามช่วงอายุ

อายุ 0–6 สัปดาห์

ให้อาหารลูกไก่ที่มีโปรตีนประมาณ 18–20% เพื่อส่งเสริมการเจริญเติบโตของโครงสร้าง กระดูก และขน

อายุประมาณ 7–16 สัปดาห์

ให้อาหารไก่รุ่นที่มีโปรตีนประมาณ 15–17% ควบคุมให้ฝูงมีน้ำหนักสม่ำเสมอ ไม่ผอมหรืออ้วนเกินไป

ช่วงก่อนเริ่มไข่

เปลี่ยนเป็นอาหารระยะก่อนไข่ตามอายุ น้ำหนัก และพัฒนาการของฝูง ไม่ควรเปลี่ยนเร็วเกินไป เพราะอาหารระยะนี้มีแคลเซียมสูงกว่าอาหารไก่รุ่น

ระยะให้ไข่

ให้อาหารไก่ไข่ที่มีโปรตีนประมาณ 16–18% พร้อมกรดอะมิโน พลังงาน แคลเซียม ฟอสฟอรัส วิตามิน และแร่ธาตุอย่างสมดุล

ควรให้อาหารตามคำแนะนำของผู้ผลิตลูกไก่หรืออาหารสัตว์ เนื่องจากความต้องการอาหารเปลี่ยนแปลงตามอายุ ปริมาณไข่ น้ำหนักตัว และสภาพอากาศ

ผัก หญ้า และธัญพืชสามารถใช้เป็นอาหารเสริมได้ แต่ไม่ควรให้มากจนไก่กินอาหารหลักลดลง

4. น้ำดื่ม

ต้องมีน้ำสะอาดให้ไก่กินตลอดเวลา การขาดน้ำเพียงช่วงสั้น ๆ อาจทำให้ผลผลิตไข่ลดลงและเปลือกไข่บาง

ควรปฏิบัติดังนี้:

1. ล้างภาชนะน้ำเป็นประจำ
2. ตรวจหัวน้ำไม่ให้อุดตัน
3. วางภาชนะน้ำในที่ร่ม
4. เพิ่มจุดให้น้ำในช่วงอากาศร้อน
5. ตรวจปริมาณการดื่มน้ำทุกวัน เพราะการเปลี่ยนแปลงอาจเป็นสัญญาณของโรคหรือความผิดปกติ

5. การจัดการแสง

แม่ไก่ระยะให้ไข่ควรได้รับแสงรวมประมาณ 14–16 ชั่วโมงต่อวัน ทั้งจากแสงธรรมชาติและไฟเสริม เวลาเปิด–ปิดไฟต้องสม่ำเสมอ

ไม่ควรกระตุ้นแสงก่อนที่ไก่จะมีอายุ น้ำหนัก และโครงสร้างร่างกายเหมาะสม เพราะอาจทำให้เริ่มไข่เร็วเกินไป ไข่มีขนาดเล็ก และเกิดปัญหาระบบสืบพันธุ์ได้

6. การดูแลในอากาศร้อน

ประเทศไทยมีอุณหภูมิสูง ซึ่งอาจทำให้ไก่กินอาหารน้อยลงและไข่ลด ควร:

1. ทำโรงเรือนให้โปร่งและมีร่มเงา
2. ใช้พัดลมหรือระบบระบายอากาศเมื่อจำเป็น
3. ให้น้ำเย็นสะอาดตลอดเวลา
4. เพิ่มจุดให้น้ำในฤดูร้อน
5. ให้อาหารช่วงเช้าและช่วงเย็น
6. หลีกเลี่ยงการจับหรือเคลื่อนย้ายไก่ตอนกลางวัน
7. ลดความหนาแน่นของฝูง

อาการอ้าปากหายใจ กางปีก ดื่มน้ำมาก ซึม หรือกินอาหารลดลง เป็นสัญญาณว่าไก่อาจเครียดจากความร้อน

7. การเก็บและดูแลไข่

1. เก็บไข่อย่างน้อยวันละ 2–3 ครั้ง
2. รักษารังไข่และวัสดุรองรังให้สะอาด
3. แยกไข่แตก ไข่ร้าว และไข่สกปรก
4. เก็บไข่ในบริเวณเย็น สะอาด และไม่มีกลิ่นรุนแรง
5. จับไข่อย่างเบามือและหลีกเลี่ยงการเปลี่ยนอุณหภูมิอย่างฉับพลัน

8. การป้องกันโรค

1. ทำความสะอาดและฆ่าเชื้อโรงเรือนก่อนนำไก่เข้าฝูง
2. แยกไก่ใหม่เพื่อสังเกตอาการก่อนรวมฝูง
3. แยกไก่ป่วยทันที
4. ควบคุมหนู นกป่า แมลง ไร และเหา
5. จำกัดบุคคลและอุปกรณ์จากภายนอกฟาร์ม
6. บันทึกปริมาณอาหาร น้ำ จำนวนไข่ และการตายทุกวัน
7. จัดโปรแกรมวัคซีนให้เหมาะกับโรคในพื้นที่ โดยปรึกษาสัตวแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์

ข้อดี

1. ให้ไข่ดกและเริ่มไข่เร็ว
2. ไข่เปลือกสีน้ำตาล ขนาดค่อนข้างสม่ำเสมอ
3. ใช้อาหารอย่างมีประสิทธิภาพ
4. นิสัยค่อนข้างสงบและจัดการง่าย
5. มีอัตราการรอดที่ดีเมื่อดูแลเหมาะสม
6. เลี้ยงได้ทั้งระบบกรง โรงเรือนแบบไม่ใช้กรง และระบบปล่อย

ข้อควรระวัง

1. ไม่เหมาะสำหรับเพาะพันธุ์ต่อเอง เนื่องจากเป็นไก่ลูกผสม
2. ต้องใช้อาหารที่มีสารอาหารสมดุลเพื่อรองรับการให้ไข่สูง
3. ไวต่อความร้อน การขาดน้ำ และการเปลี่ยนแปลงแสง
4. หากได้รับแคลเซียมไม่เพียงพอ อาจเกิดเปลือกไข่บางและปัญหากระดูก
5. การเลี้ยงหนาแน่นหรือมีความเครียดอาจทำให้จิกขนและจิกกัน
6. ให้เนื้อน้อยกว่าไก่กึ่งเนื้อกึ่งไข่

โดยสรุป Lohmann Brown เหมาะสำหรับผู้ที่ต้องการผลิตไข่เปลือกสีน้ำตาลในปริมาณสูง แต่จำเป็นต้องควบคุมอาหาร น้ำ แสง อุณหภูมิ และสุขภาพของฝูงอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้ไก่แสดงศักยภาพได้เต็มที่