ไก่นิวแฮมป์เชียร์ (New Hampshire Chicken)

ไก่นิวแฮมป์เชียร์เป็นไก่กึ่งเนื้อกึ่งไข่ที่โตเร็ว แข็งแรง และให้ไข่เปลือกสีน้ำตาล เหมาะสำหรับเลี้ยงในฟาร์มครัวเรือน ระบบปล่อยอิสระ และฟาร์มขนาดเล็กถึงขนาดกลาง

ประวัติความเป็นมา

ไก่นิวแฮมป์เชียร์ได้รับการพัฒนาขึ้นในรัฐนิวแฮมป์เชียร์ ประเทศสหรัฐอเมริกา ช่วงต้นคริสต์ศตวรรษที่ 20 โดยคัดเลือกและปรับปรุงมาจากไก่โรดไอแลนด์เรด (Rhode Island Red)

ผู้พัฒนามุ่งคัดเลือกไก่ที่มีคุณสมบัติสำคัญ ได้แก่

1. โตเร็วและมีขนขึ้นเร็ว
2. ให้เนื้อดีและมีซากอวบแน่น
3. โตเต็มวัยเร็ว
4. ให้ไข่ได้ดี
5. แข็งแรงและปรับตัวต่อสภาพแวดล้อมได้ง่าย

ไก่พันธุ์นี้ได้รับการรับรองเป็นพันธุ์มาตรฐานในสหรัฐอเมริกาเมื่อปี ค.ศ. 1935 และต่อมาถูกนำไปใช้ในการพัฒนาไก่เนื้อและไก่ลูกผสมหลายสายพันธุ์

ลักษณะประจำพันธุ์

1. ขนสีน้ำตาลแดงหรือแดงเกาลัด โดยทั่วไปสีอ่อนกว่าโรดไอแลนด์เรด
2. ขนบริเวณคอ ปีก และหางอาจมีสีดำแซม
3. ตัวผู้มีสีสดและเป็นประกายมากกว่าตัวเมีย
4. หงอนจักรสีแดง ตั้งตรง
5. ติ่งหูและเหนียงสีแดง
6. จะงอยปาก แข้ง และผิวหนังมีสีเหลือง
7. ลำตัวกว้าง ลึก กลม และมีกล้ามเนื้อดี
8. ขาแข็งแรง ไม่มีขนปกคลุมแข้ง
9. ให้ไข่เปลือกสีน้ำตาลขนาดกลางถึงใหญ่

น้ำหนักเมื่อโตเต็มวัยโดยประมาณ:

1. พ่อไก่ 3.5–3.9 กิโลกรัม
2. แม่ไก่ 2.7–3.0 กิโลกรัม

แม่ไก่อาจให้ไข่ประมาณ 180–250 ฟองต่อปี ขึ้นอยู่กับสายพันธุ์ย่อย อาหาร สุขภาพ และระบบการเลี้ยง บางตัวมีนิสัยฟักไข่และเลี้ยงลูกได้ดี

นิสัย

นิวแฮมป์เชียร์เป็นไก่ที่กระตือรือร้น แข็งแรง และหาอาหารตามธรรมชาติได้ดี โดยทั่วไปเชื่องและคุ้นกับผู้เลี้ยงได้ง่าย อย่างไรก็ตาม พ่อไก่บางตัวอาจหวงพื้นที่หรือแสดงพฤติกรรมก้าวร้าว โดยเฉพาะเมื่ออยู่ร่วมกับพ่อไก่ตัวอื่นในพื้นที่จำกัด

วิธีการเลี้ยง

1. โรงเรือน

โรงเรือนควรโปร่ง อากาศถ่ายเทสะดวก และสามารถป้องกันแดด ฝน ลมแรง และสัตว์นักล่าได้ พื้นต้องแห้งและไม่เกิดน้ำขัง ใช้แกลบหรือวัสดุรองพื้นที่สะอาดและเปลี่ยนเมื่อชื้นหรือมีกลิ่น

ควรจัดให้มี:

1. คอนนอนที่แข็งแรง
2. รังไข่ประมาณ 1 รังต่อแม่ไก่ 4–5 ตัว
3. ภาชนะอาหารและน้ำที่เพียงพอ
4. ลานเดินหรือแปลงหญ้าสำหรับคุ้ยเขี่ย
5. ร่มเงาสำหรับหลบแดด โดยเฉพาะในสภาพอากาศร้อน

2. อาหารตามช่วงอายุ

1. ลูกไก่อายุ 0–6 สัปดาห์: ใช้อาหารลูกไก่ที่มีโปรตีนประมาณ 18–20%
2. ไก่รุ่นอายุ 7–18 สัปดาห์: ใช้อาหารไก่รุ่นที่มีโปรตีนประมาณ 15–17%
3. ไก่ระยะให้ไข่: ใช้อาหารไก่ไข่ที่มีโปรตีนประมาณ 16–18% พร้อมแคลเซียมที่เพียงพอ
4. ไก่ที่เลี้ยงเพื่อเนื้อ: ให้อาหารที่สมดุลและเพียงพอต่อการเจริญเติบโต แต่ต้องควบคุมน้ำหนักพ่อแม่พันธุ์ไม่ให้อ้วนเกินไป

สามารถเสริมผัก หญ้า แมลง หรือเมล็ดธัญพืชได้ในปริมาณเหมาะสม แต่อาหารเสริมไม่ควรแทนอาหารหลัก เพราะอาจทำให้ได้รับโปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุไม่ครบถ้วน

3. น้ำและการจัดการอากาศร้อน

ต้องมีน้ำสะอาดให้ไก่กินตลอดเวลา ในช่วงอากาศร้อนควร:

1. วางภาชนะน้ำในที่ร่ม
2. เปลี่ยนน้ำให้สะอาดและไม่ร้อน
3. เพิ่มการระบายอากาศภายในโรงเรือน
4. ลดความหนาแน่นของไก่
5. หลีกเลี่ยงการจับหรือเคลื่อนย้ายไก่ช่วงกลางวันที่อากาศร้อนจัด

หากไก่อ้าปากหายใจ กางปีก ซึม หรือกินอาหารลดลง อาจเป็นสัญญาณของความเครียดจากความร้อน

4. แสงสำหรับแม่ไก่ไข่

แม่ไก่ระยะให้ไข่ควรได้รับแสงรวมประมาณ 14–16 ชั่วโมงต่อวัน หากใช้แสงไฟเสริม ควรเพิ่มเวลาอย่างค่อยเป็นค่อยไปและเปิด–ปิดให้สม่ำเสมอ การเปลี่ยนระยะเวลาแสงกะทันหันอาจทำให้ผลผลิตไข่ลดลง

5. การป้องกันโรค

1. ทำความสะอาดภาชนะอาหารและน้ำทุกวัน
2. รักษาวัสดุรองพื้นให้แห้ง
3. แยกไก่ใหม่เพื่อสังเกตอาการก่อนนำเข้าฝูง
4. แยกไก่ป่วยออกทันที
5. ป้องกันหนู นกป่า ยุง ไร และเหา
6. ไม่เลี้ยงไก่หนาแน่นเกินไป
7. จัดวัคซีนตามความเสี่ยงของโรคในพื้นที่ โดยปรึกษาสัตวแพทย์หรือเจ้าหน้าที่ปศุสัตว์

ข้อดี

1. โตและมีขนขึ้นเร็ว
2. ให้ทั้งเนื้อและไข่
3. เนื้อมีปริมาณดีเมื่อเทียบกับไก่ไข่ทั่วไป
4. แข็งแรงและปรับตัวง่าย
5. หาอาหารตามธรรมชาติเก่ง
6. ไข่เปลือกสีน้ำตาล ขนาดค่อนข้างใหญ่
7. เหมาะกับการเลี้ยงแบบปล่อย

ข้อควรระวัง

1. ให้ไข่น้อยกว่าไก่ไข่ลูกผสมเชิงการค้า
2. พ่อไก่บางตัวอาจก้าวร้าว
3. ไก่อาจอ้วนเกินไปเมื่อให้อาหารพลังงานสูงมาก
4. สีขนและผลผลิตอาจแตกต่างกันตามสายพันธุ์
5. ต้องดูแลเรื่องความร้อนเป็นพิเศษเมื่อนำมาเลี้ยงในประเทศไทย

โดยสรุป นิวแฮมป์เชียร์เหมาะสำหรับผู้เลี้ยงที่ต้องการไก่แข็งแรง โตเร็ว และสามารถใช้ประโยชน์ได้ทั้งเนื้อและไข่ แต่หากมีเป้าหมายผลิตไข่จำนวนมากในเชิงการค้า ไก่ไข่ลูกผสมเฉพาะทางมักให้ผลผลิตสูงกว่า