วิธีการเพาะพันธุ์และผสมพันธุ์สุนัขไทยหลังอาน
สุนัขไทยหลังอานเป็นสุนัขประจำชาติที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว การเพาะพันธุ์ให้ได้ลูกสุนัขที่มีคุณภาพ โครงสร้างดี อานสวย และจิตประสาทมั่นคง จำเป็นต้องอาศัยการสังเกตและความใส่ใจในทุกขั้นตอน
1. การสังเกตระยะการเป็นสัด (ฮีท) ของแม่สุนัข
ควรสังเกตอาการของแม่สุนัขทุกวันในเวลาให้อาหาร เมื่อเริ่มเข้าสู่วัยผสมพันธุ์จะสังเกตเห็นอวัยวะเพศเริ่มบวมโตขึ้น ให้คอยดูอย่างใกล้ชิดว่ามีเลือดซึมออกมาหรือหยด หรือแม่สุนัขเริ่มเลียทำความสะอาดอวัยวะเพศบ่อยผิดปกติ นั่นคือสัญญาณของระยะฮีท (Proestrus)
โดยทั่วไปช่วงเวลาที่เหมาะสมสำหรับการผสมพันธุ์จะอยู่ในช่วงวันที่ 10 – 14 หลังจากเริ่มมีฮีท ที่ฟาร์มสุนัขไทยหลังอานมูลจันทร์ เมื่อสังเกตเห็นเลือดไหลซึม จะเริ่มนับวันที่ 5 เป็นช่วงระยะไข่เตรียมตก (เผื่อเวลาที่เลือดออกภายในแต่ยังไม่หยดออกมาภายนอก) แล้วนับต่อไปจนถึงวันที่ 10 – 14 ซึ่งเป็นช่วงที่ไข่ตกสมบูรณ์และแม่สุนัขพร้อมยอมรับการผสม ระหว่างช่วงนี้ต้องดูแลให้อยู่ในกรงหรือพื้นที่ปิดเพื่อป้องกันการผสมข้ามสายพันธุ์กับสุนัขตัวอื่น
2. วิธีการผสมพันธุ์
- การผสมแบบธรรมชาติ: นำแม่พันธุ์ไปให้พ่อพันธุ์ขึ้นผสมตามธรรมชาติ ควรทำในสภาพแวดล้อมที่เงียบสงบ ไม่ร้อน และมีผู้ควบคุมดูแลอย่างใกล้ชิด
- การผสมเทียม (AI): เหมาะสำหรับกรณีพ่อพันธุ์หรือแม่พันธุ์ตัวใหญ่ต่างกัน หรือเพื่อความปลอดภัยและประสิทธิภาพ โดยจะทำการรีดน้ำเชื้อ ตรวจสอบความสมบูรณ์แข็งแรงของตัวอสุจิใต้กล้องจุลทรรศน์ แล้วจึงฉีดเข้าสู่ระบบสืบพันธุ์ของเพศเมีย
3. การดูแลแม่สุนัขช่วงตั้งท้อง
หลังผสมพันธุ์ประมาณ 30 วัน หากแม่สุนัขตั้งท้อง จะเริ่มสังเกตเห็นความเปลี่ยนแปลงได้ชัดเจน เช่น กินอาหารเก่งขึ้น ท้องเริ่มขยาย และเต้านมเริ่มแบ่งเป็นเต้าอย่างเห็นได้ชัด ในระยะนี้ควรเสริมอาหารที่มีโปรตีนคุณภาพสูง เช่น ไข่ต้ม เนื้อสัตว์ไม่ติดมัน วิตามิน และแคลเซียมตามความเหมาะสม
ระยะเวลาตั้งท้องของสุนัขไทยหลังอานจะอยู่ที่ประมาณ 58 – 63 วัน เมื่อใกล้ถึงกำหนดคลอด แม่สุนัขจะมีอาการหายใจถี่ หอบ กระวนกระวาย คุ้ยพื้นหรือกัดผ้าเพื่อทำรังคลอด ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนว่าใกล้คลอดภายใน 12 – 24 ชั่วโมง
4. การเตรียมตัวและการช่วยทำคลอด
ควรจัดเตรียมสถานที่คลอดให้สะอาด เงียบสงบ ปูผ้ารองที่นุ่มและซับน้ำได้ดี แยกออกจากคอกรวม เมื่อแม่สุนัขเริ่มคลอด ผู้เลี้ยงควรดูแลอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะสุนัขที่คลอดท้องแรก คอยช่วยฉีกถุงน้ำคร่ำ เช็ดตัวลูกสุนัขให้แห้งและกระตุ้นการหายใจ ตัดและผูกสายสะดือ ดูไม่ให้รกพันคอลูก และใช้ลูกยางแดงดูดน้ำคร่ำออกจากจมูกและปากของลูกสุนัข เพื่อให้ลูกสุนัขหายใจได้สะดวกและเข้าดูดนมแม่ได้เร็วที่สุด